News - Dow Family Thailand

News

นิทานในบ้าน สื่อรักสร้าง EF: ปลุกพลังสมองลูกเล็กด้วย 5 นาทีทองของพ่อแม่



>

                                    </a>

                                    <hr class=


ในยุคดิจิทัลที่ผู้ปกครองต่างขวนขวายหาของเล่นเสริมพัฒนาการราคาแพงหรือเทคโนโลยีล้ำสมัยมามอบให้แก่ลูกหลาน สิ่งมหัศจรรย์ที่นักจิตวิทยาและผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็กทั่วโลกยืนยันตรงกันว่าเป็นเครื่องมือที่ดีที่สุดในการบ่มเพาะทักษะสมองเพื่อชีวิตที่สำเร็จ (Executive Functions: EF) กลับเป็นสิ่งที่เรียบง่ายและอยู่ใกล้ตัวที่สุด นั่นคือ “น้ำเสียง” และ “เวลาคุณภาพ” ของพ่อแม่ที่นั่งเคียงข้างลูกในบ้าน

ประเด็นอันทรงคุณค่านี้ได้รับการถ่ายทอดอย่างเปี่ยมชีวิตชีวาในเวทีเสวนาหัวข้อ “แบ่งปันประสบการณ์: นิทานในบ้าน มาเล่านิทานด้วยกัน” โดย ครูตุ๊บปอง เรืองศักดิ์ ปิ่นประทีป นักเขียนหนังสือภาพสำหรับเด็กชื่อดังและกรรมการผู้จัดการมูลนิธิหนังสือเพื่อเด็ก ภายในมหกรรมพัฒนาทักษะสมอง “ดรีมซิตี้ เมืองสร้างฝัน อีเอฟสร้างคน” ซึ่งจัดขึ้นโดย กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย (Dow) ร่วมกับ กรุงเทพมหานคร สถาบันรักลูก เลิร์นนิ่ง กรุ๊ป (RLG) และภาคีเครือข่าย เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างยั่งยืน

            นิทานมิใช่เพียงเครื่องมือก่อความเพลิดเพลินชั่วครู่ชั่วคราว หากแต่เปรียบประดุจ “อริยทรัพย์” ทางปัญญาที่มนุษยชาติสั่งสมและสืบทอดกันมานับพันปี นิทานทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมโยงที่เปลี่ยนเรื่องยากให้กลายเป็นเรื่องง่าย และแปลงบทเรียนนามธรรมให้กลายเป็นรูปธรรมผ่านการผจญภัยของตัวละคร ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับเด็กวัย 0–5 ปี ที่ควรได้รับการบ่มเพาะ “วิชาชีวิต” มากกว่าการเร่งอัดวิชาการ

            “นิทานกับเด็กแยกกันไม่ออก นิทานคืออริยทรัพย์ที่พ่อแม่จะใส่ให้กับชีวิตของลูก และเป็นเครื่องมือที่ย่อยเรื่องยาก ๆ ให้กลายเป็นเรื่องง่าย เปลี่ยนสิ่งที่เป็นนามธรรมให้เป็นรูปธรรมผ่านตัวละคร ในวัยเด็กเล็กสิ่งสำคัญไม่ใช่การเพ่งไปที่วิชาการ แต่ต้องสอนเรื่องชีวิต และทุกเรื่องในชีวิตที่สอนผ่านนิทาน นั่นแหละคือวิชา” ครูตุ๊บปอง เรืองศักดิ์ ปิ่นประทีป กล่าว

อิทธิพลของนิทานสามารถหล่อหลอมและเยียวยาพฤติกรรมของเด็กได้อย่างน่าอัศจรรย์ ดังเช่นประสบการณ์ในวัยเยาว์ของครูตุ๊บปองผู้เคยเป็นเด็กอารมณ์ร้อนและตื่นตระหนกง่ายชนิด “เสียงเท่าฟ้า หน้าเท่ากลอง” ทว่าคุณแม่ไม่เคยใช้การดุด่าว่ากล่าว หากแต่ใช้นิทานอีสปเรื่อง กระต่ายตื่นตูม มาเป็นกุศโลบายสอนให้รู้จักไตร่ตรองและยับยั้งชั่งใจ จนกลายมาเป็นแรงบันดาลใจให้นำไปแต่งนิทานเล่มแรกในชีวิต โดยมีภาพจำอันอบอุ่นคือการเบียดตัวไปนอนซุกรักแร้ข้างซ้ายของแม่เพื่อฟังเสียงหัวใจเต้นและฟังนิทานก่อนนอนทุกค่ำคืน

“แม่บอกว่าเราเป็นคนเสียงเท่าฟ้าหน้าเท่ากลอง มีอะไรนิดหนึ่งก็ตกใจไปเป็นเมตร แม่จึงใช้นิทานอีสปเรื่องกระต่ายตื่นตูมมาสอนอีศักดิ์คนนี้ เพื่อให้เกิดทักษะ EF รู้จักยับยั้งชั่งใจ ทุกคืนก่อนนอนเราจะวิ่งไปซุกรักแร้ข้างซ้ายของแม่เพราะจะได้ยินเสียงเต้นของหัวใจแม่ ฟังแม่เล่านิทานไปพัดให้ไป ภาพจำอันแสนอบอุ่นนี้มันซึมลึกอยู่ในใจและกลายมาเป็นพลังสร้างสรรค์นิทานตลอดชีวิต”

แม้ในปัจจุบัน พ่อแม่หลายท่านอาจเลือกเปิดคลิปนิทานจากแท็บเล็ตหรือสมาร์ตโฟนให้ลูกดูเพื่อความสะดวกสบาย ทว่าหน้าจอจัดเป็น “สื่อร้อน” ที่แม้จะเลี้ยงลูกให้เงียบได้ แต่ไม่มีทาง “ได้ใจ” ลูก แตกต่างจากน้ำเสียงของพ่อแม่ซึ่งเป็น “สื่อรัก” อันเปี่ยมพลัง ยิ่งไปกว่านั้น เด็กในวัย 5 ขวบปีแรกจะจดจำและเลียนแบบสิ่งที่ผู้ใหญ่ “ทำให้เห็น เป็นให้ดู” มากกว่าคำพร่ำสอน พฤติกรรมและวาจาที่อ่อนโยนของคนในบ้านจึงเป็นแม่แบบชีวิตที่สำคัญที่สุด

“หน้าจอเลี้ยงลูกได้ แต่หน้าจอไม่มีทางได้ใจ ถ้าอยากเลี้ยงลูกแล้วได้ใจ ต้องให้ลูกห่างจอ เพราะเสียงของพ่อแม่คือสื่อรักที่จอแทนไม่ได้ ลูกจะเป็นดั่งที่พ่อแม่สอนน้อยกว่าสิ่งที่พ่อแม่ทำให้เห็นเป็นให้ดู การสอนเด็กจึงต้องไม่ลักลั่น หากอยากให้ลูกเชื่อมั่นในสิ่งใด เราต้องทำสิ่งนั้นให้ลูกเห็นอย่างสม่ำเสมอ”

สำหรับพ่อแม่ที่ขาดความมั่นใจในน้ำเสียงของตนเอง ครูตุ๊บปองยืนยันว่าเด็กมิได้ต้องการฟังเสียงขับร้องอันไพเราะจากนักร้องรางวัลแผ่นเสียงทองคำพระราชทาน หรือนักเล่านิทานเอกระดับโลก แต่ลูกปรารถนาจะได้ยินเสียงที่เปี่ยมด้วยความรักของพ่อแม่ และนอกจาก “นิทานเล่มนอก” ที่เป็นรูปเล่มแล้ว พ่อแม่ทุกคนยังมี “นิทานเล่มใน” ซึ่งคือเรื่องเล่าจากประสบการณ์จริงและความทรงจำในชีวิต ที่สามารถหยิบยกมาเล่าให้ลูกฟังระหว่างโอบกอดในความมืดได้อย่างลึกซึ้ง

            “ลูกไม่ได้ต้องการฟังเพลงจากนักร้องรางวัลแผ่นเสียงทองคำ หรือฟังนิทานจากนักเล่านิทานเอกของโลก แต่ลูกต้องการฟังเสียงที่ไม่สมบูรณ์แบบแต่เต็มไปด้วยความรักของพ่อแม่ เรามักจะวิ่งหานิทานเล่มนอกจนลืมนิทานเล่มใน ซึ่งคือเรื่องเล่าจากชีวิตและความทรงจำของพ่อแม่เอง เวลาลูกมาซุกอกแล้วเราลูบหลังเล่าเรื่องให้ฟัง ลูกจะได้ใจเราอย่างแท้จริง”

เพื่อกระตุ้นการทำงานของสมองอย่างเต็มประสิทธิภาพ การอ่านนิทานควรผสานเทคนิค 5 รูปแบบ คือ “อ่าน ท่อง ร้อง เล่า เล่น” ควบคู่ไปกับกิจกรรมยิมสมอง (Brain Gym) ผ่านการตบมือตามจังหวะและการเคลื่อนไหวร่างกายข้ามแกนกลาง เช่น การใช้มือขวาจับจมูกและมือซ้ายจับหูสลับข้าง ซึ่งจะช่วยสร้างสมาธิ “กายเคลื่อนไหว ใจตั้งมั่น” ได้อย่างยอดเยี่ยม ดังเช่นตัวอย่างในนิทานชุด ตุ๊บปองนักสำรวจน้อย ที่เชื่อมโยงสีวันเกิดสู่การสำรวจและจัดเก็บสิ่งของในบ้าน การแยกประเภทและคุมโทนสีเสื้อผ้า ซึ่งบูรณาการทักษะคณิตศาสตร์ ความจำเพื่อใช้งาน (Working Memory) และการยับยั้งชั่งใจ (Inhibitory Control) ในการช่วยเหลืองานบ้านเข้าไว้ด้วยกันอย่างแนบเนียน

            พ่อแม่คือครูคนแรกของลูก และเป็นผู้ถือครองบทบาทสำคัญที่สุดที่ไม่ควรผลักภาระการอบรมบ่มเพาะนิสัยไปให้แก่โรงเรียน การใช้เวลาคุณภาพ (Quality Time) ร่วมกับลูกอย่างแท้จริงเพียงวันละ 5 นาที ผ่านการอ่านนิทานและการโอบกอดอย่างสม่ำเสมอในช่วง 5 ขวบปีแรก จะช่วยสร้าง “ภาพจำแห่งความรัก” ฝังแน่นในก้นบึ้งหัวใจ ซึ่งจะทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันมิให้ลูกก้าวพลาดหรือหลงไปในทางที่ผิดเมื่อเติบใหญ่

            “พ่อแม่คือครูคนแรกของลูก อย่าผลักภาระการบ่มเพาะนิสัยและการแสดงความรักไปให้ใคร รักวัวให้ผูก รักลูกให้กอด เล่านิทานอ่านหนังสือให้ลูกฟังวันละ 5 นาที สมองลูกจะดีไปตลอดชีวิต และการกอดลูกทุกวันในช่วง 5 ปีแรก จะทำให้เรามีลูกให้กอดไปตลอดชีวิต จงกอดและให้เวลาคุณภาพกับลูกในวันที่มีกันและกัน ดีกว่าต้องมาพูดคำว่ารู้งี้ในวันที่สายเกินไป” ครูตุ๊บปอง เรืองศักดิ์ ปิ่นประทีป กล่าวสรุป

            ผู้ปกครองและผู้สนใจสามารถรับชมการเสวนาฉบับเต็มเพื่อเรียนรู้เทคนิคการใช้นิทานสร้างสายสัมพันธ์และพัฒนาทักษะสมอง EF ในบ้าน ได้ทาง https://youtu.be/GC_aK0OsmGE