ในโลกยุคดิจิทัลที่เต็มไปด้วยความผันผวนและการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว คำถามสำคัญที่พ่อแม่และนักการศึกษาต่างขบคิดคือ เราจะเตรียมความพร้อมให้แก่เด็ก ๆ ในวันนี้อย่างไร เพื่อให้พวกเขาสามารถเติบโตไปประกอบอาชีพและใช้ชีวิตในอีก 20 ปีข้างหน้าได้อย่างมั่นคงและมีความสุข
เวทีเสวนาหัวข้อ “ทักษะ EF กับความสำเร็จในการประกอบอาชีพในอนาคต” ภายในงานมหกรรม “ดรีมซิตี้ เมืองสร้างฝัน อีเอฟสร้างคน” ซึ่งจัดโดย กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย (Dow) กรุงเทพมหานคร สถาบันรักลูก เลิร์นนิ่ง กรุ๊ป (RLG) และพันธมิตร ได้เปิดมุมมองเชิงลึกจากประสบการณ์ตรงของแพทย์ฉุกเฉินและผู้บริหารสถานศึกษาปฐมวัยชั้นนำ ถึงบทบาทของทักษะสมองส่วนหน้า (Executive Functions: EF) ในฐานะรากฐานแห่งความสำเร็จของทุกวิชาชีพ
สำหรับสายงานที่มีความกดดันสูงอย่างแพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉิน ซึ่งต้องเผชิญหน้ากับความเป็นความตายของผู้ป่วยทุกวินาที ความรู้ทางวิชาการหรือระดับสติปัญญา (IQ) อาจไม่ใช่ปัจจัยชี้ขาดเพียงอย่างเดียว หากแต่ต้องพึ่งพาทักษะการควบคุมอารมณ์ตนเอง (Emotional Control) และการคิดไตร่ตรองเพื่อตัดสินใจอย่างแม่นยำในภาวะวิกฤต เช่นเดียวกับในทุกสายอาชีพที่ต้องอาศัยการมุ่งสู่เป้าหมาย (Goal-Directed Persistence) และความสามารถในการล้มแล้วลุกได้อย่างรวดเร็ว (Resilience)
“ไม่ว่าจะประกอบอาชีพใด สิ่งที่องค์กรและสังคมต้องการมากที่สุดคือการควบคุมอารมณ์ตนเอง เก่งแค่ไหนก็ตามแต่ถ้าควบคุมอารมณ์ไม่ได้ โอกาสประสบความสำเร็จจะยากมาก ความมั่นคงในยุคนี้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับตัวอาชีพ แต่ขึ้นอยู่กับว่าเด็กมี EF ที่ดีพอที่จะสร้างทางเลือกและพาตัวเองไปสู่ความสำเร็จในสิ่งที่เขารักได้หรือไม่” นพ.โมกข์ศักดิ์ แสงทอง แพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉินและคุณพ่อผู้จัดการศึกษาแบบบ้านเรียน (Homeschool) กล่าว
การเปิดโอกาสให้เด็กได้ลงมือทำและเผชิญความท้าทายตั้งแต่วัยอนุบาล คือหัวใจของการบ่มเพาะ EF ดังกรณีศึกษาของเด็กปฐมวัยที่ได้ฝึกเย็บตุ๊กตาผ้าด้วยตนเอง ซึ่งเด็กสามารถตระหนักรู้ได้เองว่างานนี้ต้องใช้ “ความอดทน” และสามารถก้าวข้ามความเหนื่อยล้าเพื่อทำงานจนสำเร็จ ก่อนจะต่อยอดไปสู่การออกแบบและเย็บกระเป๋าใช้เองในชีวิตประจำวันโดยที่ครูไม่ต้องออกคำสั่ง
“เมื่อเราเปิดโอกาสและเชื่อมั่นว่าเด็กทำได้ เด็กจะค้นพบพลังในตัวเอง การฝึกให้เด็กคิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น และทำงานร่วมกับผู้อื่นเป็นตั้งแต่วัยเด็กเล็ก จะหล่อหลอมคุณลักษณะ 4 ประการ คือ มุ่งเป้า บากบั่น อดทน และล้มแล้วลุกได้ ซึ่งจะทำให้เขาอยู่รอดและประสบความสำเร็จในทุกสถานการณ์ของชีวิต” ครูโอ๋ อัจฉรา ศิริกมลศิลป์ รองผู้อำนวยการโรงเรียนจิตตเมตต์ (ปฐมวัย) กล่าว
การสร้างความเข้าอกเข้าใจผู้อื่น (Empathy) ซึ่งเป็นทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ต้องเริ่มต้นจากการที่เด็กตระหนักรู้และเข้าใจอารมณ์ตนเองเสียก่อน สมองของเด็กมีระบบเซลล์กระจกเงา (Mirror Neurons) ที่คอยดูดซับและเลียนแบบพฤติกรรมของพ่อแม่ ผู้ใหญ่จึงควรเป็นต้นแบบในการแสดงอารมณ์อย่างตรงไปตรงมาและมีสติ เพื่อให้เด็กเรียนรู้ที่จะเข้าใจความรู้สึกของผู้อื่นและอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างสร้างสรรค์
แม้กระทั่งในผู้ใหญ่ ทักษะ EF ก็สามารถหมดพลังลงได้ชั่วคราว (EF Depletion) เมื่อเผชิญกับความเหนื่อยล้าหรือความเครียด พ่อแม่จึงต้องหมั่นเช็กสภาวะอารมณ์ของตนเอง กล้าที่จะหยุดพักเพื่อเติมพลังก่อนเข้าไปมีปฏิสัมพันธ์กับลูก และที่สำคัญคือต้องเปิดใจยอมรับว่า ความผิดพลาดเป็นเรื่องธรรมดาของมนุษย์ที่เกิดขึ้นได้เสมอ
“EF ของเราหมดได้เวลาเหนื่อยหรือล้า เราต้องรู้ทันตัวเองและขอเบรกเติมพลังก่อนสื่อสารกับลูก และต้องทำให้ลูกเห็นว่าความผิดพลาดเป็นเรื่องปกติ แต่เมื่อผิดพลาดแล้ว เราพร้อมจะเรียนรู้และพัฒนาไปด้วยกัน” นพ.โมกข์ศักดิ์ แสงทอง กล่าว
การทำหน้าที่ของพ่อแม่และครูยุคใหม่จึงมิใช่การเข้าไปบงการชีวิตหรือขีดเส้นทางสำเร็จรูปให้แก่เด็ก หากแต่เป็นการทำหน้าที่เสมือนโค้ชที่คอยสนับสนุน เอื้ออำนวยโอกาส และร่วมเรียนรู้ไปพร้อมกับลูก เพื่อให้เด็กได้ค้นพบศักยภาพที่แท้จริงและเติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ที่มีทั้งความเก่ง ความดี และความสุขในโลกอนาคต
“เราอยากเป็นผู้เอื้ออำนวยโอกาสและสนับสนุนสิ่งที่ลูกอยากทำ ให้ลูกได้เรียนรู้จากความผิดพลาด เพื่อที่เขาจะประเมินตัวเองและก้าวข้ามอุปสรรคได้อย่างมีความสุข” ครูโอ๋ อัจฉรา ศิริกมลศิลป์ กล่าวสรุป
ผู้สนใจสามารถรับชมการเสวนาฉบับเต็มเพื่อเรียนรู้การเชื่อมโยงทักษะ EF สู่ความสำเร็จในชีวิตและอาชีพ ได้ทาง https://www.youtube.com/watch?v=biSpeJd6Et4&t=3s
Wed , 11 November 2026
Tue , 10 November 2026
Tue , 10 November 2026
Tue , 10 November 2026